Blog

ජීවිතයේ සමහර අවස්ථාවලදී මට දැනිල තියෙනවා, මේ ලෝකෙ අපි වෙනුවෙන් ඉන්නෙ අපි විතරයි නේද කියලා. අපිව බලාගන්න ඉන්නෙ අපි විතරයි නේද කියලා. අපිව තකන්නේ අපි ම විතරයි නේද කියලා. අපි දිහා කවුරුවත් බලන් ඉන්නෙ නෑ කියලා. අපිට අවධානය දෙන්න කාටවත් වුවමනාවක්වත් කාලයවත් නැහැ කියලා. අපි කරන කාරණා කටයුතු කොච්චර හොඳින් කළත් මිනිස්සුන්ට ඒකෙන් වැඩක් නැහැ කියලා. හොඳ දේවල් දාහක් කළත් මිනිස්සුන්ට ඒ ගැන වගේවගක්වත් නැහැ නේද කියලා.  හැබැයි අපි අතින් වැරැදි දෙයක් සිදුවුණොත් අර මං කිව්ව දැක්කත් නොදැක්කා සේ ඉන්න උදවිය ම, අපේ existence එක ගැන කිසිම ගාණක් නැතිව තම තමන්ගේ වැඩ කරගෙන ඉන්න අයවලුන් ම වහාම අවදිවෙලා අපිට දොස් කියනවා, අපව දුටුදුටු තැන්වල අපව උළුප්පා දක්වලා කතා කරනවා අර වැරැද්දත් මතක් කරමින්. අවුරුදු ගාණක් වෙහෙසිලා හොයාගත්ත මහා මාණික්‍යයකට සමානව අගය කරමින්, ගෙවාගන්න බැරිවෙච්ච දුරකථන බිල්පතකට සමානව නිතර සිහිකැඳවමින් ඒ ගැන හඬ අවදිකරනවා. කතා කරන්න මාතෘකාවක් ලැබුණම තලු මරමර කතා කරන එක හරිම ආස්වාදනීයයි තමයි. නමුත් කතාබහක මාතෘකාව වෙන්නෙ අපි නම්, ඒක ආස්වාදනීය වෙන්නෙ හෝ නොවෙන්නෙ කතා කෙරෙන දේවල් අනුව තමයි.  ඉතින් කෙනෙක්ට හිතෙන්න පුළුවන් ඇයි මෙහෙම දෙවිදියකට අපට සලකන්නෙ කියලා; අපි කරන හොඳ දේවල්වලට සහ එසේ නොවන දේවල්වලට. අනිත් දේ තමයි, අපි කොච්චර හොඳ දෙයක් කරත් මිනිස්සු ඒ ගැන තකන්නේ නැත්තම්, "අපි අතින් වැරැද්දක් සිද්ධ වුණොත් මිනිස්සු ඒ දිහා හැරි හැරී බලනවා ය" කියන පීඩනය අප විසින් ම අපි තුළ ඇති කරගන්න ඕන නැහැ කියලත් මට හිතෙනවා. අපි හොඳ දෙයක් කරද්දි මිනිස්සු ඒක දැක්කද නැද්ද කියල අපි හොයා බලන්නෙ නෑනෙ. නමුත් අපි අතින් වැරැද්දක් වුණොත් කවුරුහරි ඒක දැක්කද නැද්ද කියලා අපි විමසිලිමත් වෙනවා. අප විසින්ම අපව අපහසුතාවයට පත් කරගන්නවා. ගොඩක් වෙලාවට එතැනදි අපි දිහා බලන මිනිස්සුන්ට එතරම් ගාණක් නැති වුණත් අපි එසැණින් දහසක් දේවල් ඒ ගැන හිතාගෙන අහවරයි. එතැන වැරදි උපකල්පන නම් නොවරදවාම තියෙනවා. ඒක මට ස්ථිරවම කියන්න පුළුවන්. වෙන්න පුළුවන් උපරිම නරක, දරුණුම දේ ගැන උපකල්පනය කරලා විහින් බයවීම හිතේ ස්වභාවයක් සහ මිනිසුන්ගෙ ගතියක් කියලයි මං හිතන්නෙ.  මිනිස්සුන්ට වැරදෙනවා. වැරැද්දක් කරපු නැති කෙනෙක් නෑ. දැන් මේ ලිපියෙ අකුරු අමුණද්දි මට කොච්චර වැරදෙන්න ඇත් ද නේද? ඒවගේම හොඳ විතරක් කරන මිනිස්සුත් ලෝකෙ නැහැ. හොඳ දෙයක් කළාම ඒක, හැරිලා බැලිය යුතු දෙයක් කියලා මිනිස්සු සලකන්නෙ නැහැ කියල ඒත්තු ගැන්වුණු අවස්ථා ජීවිතේ බොහොමයි. වැරැද්දක් වුණාම තමයි මිනිස්සු ඒක හොඳින් ඇස් ඇරලා බොහොම අවධානයෙන් යුතුව බලන්නෙ. වැරැදිච්ච තැන් හරියට බලාගන්නවා වගේ ම හරිගිය තැන් හරියට බලාගන්න සහ අගය කරන්න පොඩි ඉඩක් හොයාගන්න අපට බැරිද? මිනිස්සුන්ට බැරිද? තමන්ට යම්කිසි අවාසියක් හෝ හානියක් වෙනවනම් විතරක් ඒ ගැන කතාකරන නමුත් තමන්ට හොඳක් හෝ වාසියක් වෙනවනම් ඒ ගැන මුනිවත රකින කුහකයන් අතරට එකතුවෙන්න එපා කියල මම මේ ලිපිය කියවන ඔබට යෝජනා කරනවා.  එකම වැරැද්ද කරන එකත් එක්තරා ආකාරයක වැරැද්දක් තමයි. කලිනුත් කිව්වා වගේ මිනිස්සු අතින් වැරදි සිදුවෙනවා වුණත් මිනිස්සුන්ට ඔබට සමාව දෙන්න බැරි තත්ත්වයට ඔවුන්ව පත් කරගන්න එපා. එවගේම මිනිස්සුන්ට වැරදෙනවා කියද්දි ඒ මිනිස්සු අතර ඔබත් මමත් ඉන්න බවත් අමතක කරන්න එපා. සමහරවිට මෙහෙම ලියන මට හෝ මෙය කියවන ඔබට, අප වටේට අපේ සගයන් එකතු වී කරන දෝෂාරෝපණයකට හිස නමාගෙන ඇහුම්කන්දෙන්න සිදුවන්නට පුළුවන්. කොකාට වාරයක් නම් තිත්තයාටත් වාරයක්ලුනෙ. ඉතින් ඔය "වාරය" කියන එක මේ තැන්වලටත් අදාළයි. ඊළඟ වාරය ඔබේ විය හැකි යි! කාටද එහෙම නෑ කියන්න පුළුවන්?  කෙනෙක් අපිට අපේ වැරැද්දක් පෙන්වලා ඒ ගැන කියල දෙද්දී අපි ඒ මොහොත දකින්න ඕන නිසි විදියක් තියෙනවා කියලයි මට හිතෙන්නෙ. මේ ලෝකෙ හැමදේටම ලැබිය යුතු නිසි වටිනාකමක් තියෙනවා. දෝෂාරෝපණයකටත්, වර්ණනාවකටත් එය පොදුයි. අපට වැරැද්ද පෙන්වන කෙනා ඒක කරන්නෙ අප ඒ වචන අසන්නට, ඒ පැහැදිලි කිරීම ලබන්නට සුදුසු කෙනෙක් යැයි ඒ කෙනා විශ්වාස කරන නිසයි. එහෙම නැතිව ඒ කෙනා හිතුවොත්: අපි ඔහු කියන දෙය අහන එකක් නෑ, අපි ඔහු කියන දෙය තේරුම්ගන්න එකක් නෑ, තේරුම්ගන්න උත්සාහ කරන එකකුත් නෑ, අපි ඒ විදියට අපේ වැරැදි හදාගෙන යන එකක් නෑ කියලා... ඔහු නිගමනය කරන්න පුළුවන් අපත් සමග ඒ ගැන කතා කිරීම හුදු වචන නාස්තියක් පමණක් විය හැකි බව! සමහරවිට අපට වැරැද්ද පෙන්වන හෝ දෝෂාරෝපණය කරන කෙනෙක් ඒ විදියට හඬ අවදි කළේ ජීවිතේ ප්‍රථම වතාවට වෙන්න පුළුවන්. සාමාන්‍යයෙන් ඔහු හෝ ඇය, වැරැද්දක් දැක්කත් තමන්ගෙ පාඩුවේ පැත්තකට වෙලා ඉන්න කෙනෙක් වෙන්න පුළුවන්. නමුත් වරදකරු අපි හින්දම, අපේ යහපත තකා, අපිට තියෙන ආදරේ නිසා, ඇතැම්විට අපි ගැන තියෙන ගෞරවය නිසා ඔහු අපට කතා කරන්න පෙළඹෙන්න පුළුවන්. තවත් සමහරවිට ඔහු, අපි වගේ අයට වැරැදි පෙන්වලා දෙන්න කතා කරලා එහෙම කරන එක කුමක් හෝ හේතු කාරණා නිසා එපාවෙච්ච කෙනෙක් වෙන්නත් පුළුවන්. ලෝකෙ මොනවද වෙන්න බැරි?  ඉතින් මේ නිසා, දෝෂාරෝපණයක් වුණත් අහසින් කඩාපාත්වෙන්නෙ නැති බව අපි අවබෝධ කරගන්න ඕන. ඒනිසා වැරැදි පෙන්වාදෙන්නෙක් දිහා අපි දෙගොල්ලන්ටම හිතකර කෝණයකින් බලනවා නම්, ඒක දෙපාර්ශ්වයම අතර හොඳ රසායනයක් (හොඳ chemistry එකක්) පවත්වාගන්න හේතු වේවි. අපි කොච්චර හොඳ කළත් ඒ ගැන ගාණක්වත් නෑ, අපේ වැරදි ම යි දකින්නෙ...එහෙම හිතෙන එක අතිශය සාමාන්‍ය දෙයක්. මිනිස්සු විදියට අපි පොඩිකාලෙ ඉඳන්ම සම්මානනයට ලක්වෙන්න කැමතියි; අගයකිරීම් බලාපොරොත්තු වෙනවා. පොඩි පන්තිවල ටීචර්ලා අපේ පොත්වල තරු අලවද්දි අපට මාරම සතුටුයි නේද? ඉතා හොඳයි කියල ලියනවට අපි හරිම කැමතියි නේද? ඉතින් කවුද කැමති බැණුම් අහන්න? හැබැයි බැණුම් අහපු නැති කවුද ඉන්නෙ? දොස් අහපු නැති කවුද ඉන්නෙ? අඩුගාණෙ අභූත චෝදනාවක් හරි? බුදුහාමුදුරුවොයි සුන්දරී පරිබ්‍රාජිකාවයි අතර සිද්ධිය ඔබත් අහල ඇති. බුදුහාමුදුරුවො එතැනදි වැරැද්දක් නොකළත්, රහසින්වත් පවු නොකළත් උන්වහන්සේට චෝදනා එල්ල කරන්න කදිම අවස්ථාවක් බවට ඇතැමුන් එය පත් කරගත්තා. ඉතින් අපි ගැන කවර කතා ද? ඒවගේම කෙනෙක්ගෙ වැරැද්දක් පෙන්වාදෙන්න සහ ඒ ගැන දැනමුතුකම් දෙන්න මිනිස්සුත් හරිම කැමතියි කියලත් වෙලාවකට හිතෙනවා. ඒ මිනිස්සු ම තමන්ගෙ වැරැද්දක් පෙන්වා දෙද්දී කුපිත වෙන අවස්ථාත් නැත්තෙම නෑ ඉතින්. ඒකත් අමතක කරන්න හොඳම නෑ.  වැරැද්දක්, එහෙම වැරැද්දක් වෙන්න ඒ දිහා අපි දකින කෝණයත් බලපානවා. අපි යමක් වැරැද්දක් නොවෙයි කියල හිතනවා නම්, තවත් කෙනෙක්ට ඒක වැරැද්දක් විදියට පේනවා නම්, අපිට මගහැරුණු පැතිකඩක් තියෙනවා. මෙතැනදි වැරැද්දක් නොවුණු පමණින් ඒක නිවැරදි දෙයක් වෙන්නෙත් නෑ; වැරැද්දක් නොවනවා පමණයි. අපි කියන්නෙ "එසේ කිරීමෙහි වැරැද්දක් නෑ" කියලා. ඔය අන්න ඒ වගේ දේවල්. ඉතින් තවත් කෙනෙක් වෙනස් කෝණයකින් දකිනවා නම්, එතැන අපි කළ දෙය වැරැද්දක් විදියට ඒත්තු ගන්වන යම්කිසි තොරතුරක් තියෙනවා. තොරතුරු හරිම වැදගත්...ඉතින් ඒ තොරතුර වෙනුවෙන් අපි ඔහුට ස්තූතිවන්ත විය යුතු යි. ඒක හරි තොරතුරක් ද නැද්ද කියන එක වුණත් අපි අපේ නැණපමණින් තීරණය කරන දෙයක් කියලයි මගේ කල්පනාව. එනිසා එය එකවර ඉවතලන්න සුදුසු නෑ කියලයි මගේ අදහස. අර "ස්තූතිවන්තභාවය" ප්‍රකාශ කරන්න පුළුවන් හොඳම විදිය තමයි: මුලින්ම ඔහුට හොඳින් ඇහුම්කන්දෙන්න, ඔහු පවසාලන දෙය අවබෝධ කරගන්න, අපැහැදිලි දෙයක් තිබේ නම් එය නිරවුල් කරගන්න සහ සැමවිටම තමන්ට වඩා ඔබ්බට යමක් දැකිය හැකි යමෙක් මේ ලොව ඉන්න බවත් , මේ අපත් සමග කතා කරන්නේ ඔහු ය යන විශ්වාසයෙනුත් ඔහුට මුහුණදෙන්න. අපි සර්වඥ (සියල්ල දන්න අය) අය නොවන නිසා අපට වඩා පුළුල් කියැවීමක් තියෙන අය නොඉන්න විදිහක් නෑ නේද?  ගොඩක් වෙලාවට වැරැද්දක් පෙන්වාදෙන්න ගියාම තියෙන යහළුකමත් නැති වෙනවැයි කියල කියන අය ඔබට මුණගැහිලා ඇති, එහෙම කියපු තැන් ඔබ දැකලා ඇති. මම හිතෙන්නෙ ඒකට මූලිකම හේතුව, දෝෂාරෝපණය ලබන්නා හෝ වැරැද්ද පෙන්වාදෙද්දි එය අසා සිටින්නා කාසියක දෙපැත්තක් තියෙන බව තේරුම් නොගැනීම යි. අද කාලෙ වගේ නම් කාසියේ දාරය ගැනත් හිතන්න ඕන! සමහර ප්‍රශ්නවලදි දෙපැත්තකට වඩා පැති තියෙන්න පුළුවන්. එනිසා ප්‍රශ්නයක් ඇතැම්විට, පැති දෙකක් තියෙන කාසියක ස්වභාවයේ වෙන්නත් පුළුවන්, එහෙම නැත්තම් ඝනකයක්, පිරමීඩයක් හෝ අෂ්ඨතලයක් වෙන්න පුළුවන්! ඒක තීරණය වෙන්නෙ අපි හිතන්න ඕන පැති ගාණ මත තමයි. ඉතින් අෂ්ඨතලයක් ගැන කාසියක් විදියට හිතුවාම එතැන අපෙන් අඩුපාඩුවක් වෙලා තියෙනවා නේද?  මිනිසා සමාජයීය සත්වයෙක්; ඔව්. මිනිසාට සමාජය ඕන. එහෙම ඕන වෙන්නෙ අර කිව්ව පැති ටික තනිවම දකින්න බැරි නිසයි. අතිදක්ෂයෙක් නම් තනිවම ඒ පැති ඔක්කොම බලාගන්න පුළුවන් වේවි. නමුත් මොනම හරි අවස්ථාවකදී අපිට තවත් කෙනෙක්ට ඇහුම්කන්දෙන්න සිද්ධවේවි. ඒකත් මනුෂ්‍යයෙක් වීමේ එක්තරා කොටසක් තමයි. එනිසා සමාජයෙන් අපි ලබන සහ ලැබිය යුතු පෝෂණයක් තිබෙනවා. එසේ පෝෂණය ලබන එක අවස්ථාවක් තමයි අපි කතා කරපු, වැරැදි පෙන්වාදීම සහ විවේචනය කියල කියන්නෙ. එනිසා මෙතෙක් ඔබත්, "වැරැද්ද ගැන වරද්දගත්තා නම්" අපි එය නිවැරදි කරගන්න මුල්ම වෙඩිමුරය මේ දැන් තියමු!