Blog

දෙනෝදාහක් ඇස් ඉදිරියේ කවදා ද දෙන්නේ - මං උණුහුම් හාදුවක් කවදා ද දෙන්නේ - අපි උණුහුම් හාදුවක් පපුවට තුරුළු වී ඉන්නට සොයා යා යුතු ද සැඟවුණු කුටියක් කවදා ද මේ ඇස් වලට හාදුවක් නොවන්නේ සාපරාධී වරදක් ආදරෙන් සිපගන්න පළඳින්න ඕනම ද මුදුවක් එහෙම නැත්නම් මේ බඹසර බිඳෙන්නට බැරි ද හිතෙන මොහොතක බිඳුවක් ගායනය: සමනලී ෆොන්සේකා පද රචනය: සූජීව හෙට්ටිතන්ත්‍රි සංගීතය: අරුණ ගුණවර්ධන ------------------------------------ 'හාදුවක්' ප්‍රේමයට බොහොම හුරුපුරුදු හාදුව. 2021 වසරේ පෙබරවාරි 14 දින එනම් පෙම්වතුන්ට යැයි කියා නාමිකව වෙන් වූ දින නිකුත් වූ හාදුව. සූජීව හෙට්ටිතන්ත්‍රි කවියාගේ අකුරු මත ගෙතුණු හාදුව. සමනලී ෆොන්සේකා නම් බහුවිධ කලාකාරිණියගේ අපූර්ව හඬින් අරුණ ගුණවර්ධන සංගීතවේදියාගේ ස්වර මත පැටළුණු හාදුව. කෙතරම් සුන්දර ද මේ හාදුව? “දෙනෝදාහක් ඇස් ඉදිරියේ කවදා ද දෙන්නේ - මං උණුහුම් හාදුවක් කවදා ද දෙන්නේ - අපි උණුහුම් හාදුවක් ” “අහිංසක ආදරවන්තයන්ගේ සනාතන උභතෝකෝටිකය...” හාදුවක් ගීතයේ පහළින් ප්‍රතිභාපූර්ණ ගායන ශිල්පිනියක් මෙන් ම ලේඛිකාවක් වන අභිෂේකා විමලවීර මහත්මිය එහෙම සටහනක් තියල තිබුණා. ප්‍රේමය විඳින, ප්‍රේමය වින්ඳ ඕනෑම අයකුට හාදුවක රස, හාදුවක උණුසුම අමුතුවෙන් කිවයුතු නැහැ. පෙම්වතුන් එලෙස හාදුවක තවරා දෙන්නේ, විඳින්නේ, ලබන්නේ ප්‍රේමයයි. හාදුවක් නම් ප්‍රේමයේ එක් සොඳුරු ම ප්‍රකාශනයක්. හාදු විවිධාකාරයි. නළල් හාදු, කම්මුල් හාදු, දෙතොල් හාදු, ෆ්‍රෙන්ච් හාදු, කන් පෙති හාදු ආදී නම් වශයෙන් ලේබල් ඇල වූ, නැතොත් මෙයැයි කියා නමක් දෙනු නොහැකි හාදු වර්ග බොහෝ යි. මට නම් ප්‍රේමය රාගයෙන් තොර සඳ එළිය සේ අචින්ත්‍ය නැහැ. ප්‍රේමය නම් ආලයේත් රාගයේත් මුසුවක්. දෙතොල් හාදුව, ෆ්‍රෙන්ච් හාදුව ආදියෙන් මෙකී ප්‍රේමය ප්‍රකාශනය කරන්නා වූ පෙම්වතුන් ප්‍රේමයේ රමණීය බව අත්විඳිනවා. එක් මොහොතකට ඇතිවන ප්‍රේමණීය සිතුවිල්ලක් ඔවුන් හාදුවකින් බෙදා ගන්නවා. එකී රමණීය බව තුල ඔවුන් රමණය කරන්නේ නැහැ. එහි කිසිවෙක් නිරුවත් ව නැහැ. එහි කිසිවෙක්ට හානියක් ද නැහැ. නමුත් මෙසිරිලක අහිංසක ආදරවන්තයන්ගේ සනාතන උභතෝකෝටිකය නම් දෙනෝදාහක් ඇස් ඉදිරියේ හාදුවකට ඉඩ නැති වීමයි. එතරම් ප්‍රේමණීය හාදුව මේ සමාජය විසින් වසන් කළ යුතු වරදක්, පිළිකුලක්, අපරාධයක් ලෙස දැකීමයි. මෙකී පද මාලාව තුල මා හට හාදුවකට එහා ගිය ආදරයේ දේශපාලනය පිළිබඳ කතිකාවතක් දිස් වෙනවා. ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියන, බුදු දහමෙන් පෝෂිත යැයි කියන, දියුණු යැයි සිතා සිටින ලාංකීය සංස්කෘතිය තුල ආදරයට හිමි තැන කොතැන ද? මෙතරම් පෙම්වතුන් සිය දිවි හානි කරගන්නා රටක, දික්කසාද නඩු ගොඩ ගැසෙනා රටක, ස්ත්‍රී දූෂණ සිදුවන රටක, පෙම්වතුන් අත්අඩංගුවට ගන්නා රටක, පෙම්වතුන්ගේ වගතුග ඕපාදූප ලෙස කටින්කට යන, සමාජ මාධ්‍ය තුල හංවඩු ගසන, ප්‍රධාන මාධ්‍ය ධාරාවේ විකිණෙන රටක ආදරයට හිමි තැන කොතැන ද? වරක් විදේශ චිත්‍රපට උළෙලක දී ‘හංස විලක්’ සිනමාපටය ප්‍රදර්ශනය අවසන් වූ වහාම එක් ප්‍රේක්ෂකයෙකු ධර්මසිරි බණ්ඩාරනායක ශූරීන් වෙත හැරිල මෙහෙම ඇහුවලු. “තරුණ යුවලක් සිටින හෝටල් කාමරයකට හදිස්සියේ ම කඩා වදින්න තරම් ඔබේ රටේ පොලීසිය අශිෂ්ට ද?” මා දුටු ලාංකේය සිනමාවේ නූතන ස්වර්ණා, සමනලියත්, වත්මන් කලා ලොව සිය භාවපූර්ණ රංගනයෙන් හැඩ කරන ශේවියර් කණිෂ්ක රංගන ශිල්පියාත් එකී ආදරයේ දේශපාලනය තුල පවතින ඛේදවාචකය 'හාදුවක්' රූප රචනාව ඔස්සේ අපූරුවට සමාජගත කරනවා. ඔවුන් පෙම්වතුන් සේ පියමනින්නේ සත්තු වත්තට ය. රමණය කරන්න ද? අපරාධයක් කරන්න ද? තවෙකෙකුට හිරිහැර කරන්න ද? නැහැ. ප්‍රේම කරන්න. ප්‍රේමය විඳින්න. නමුත් සමාජය විසින් ඔවුන් වෙත එල්ල කරන්නේ අපරාධකරුවකු වෙත එල්ල කරන බැල්මක්. පරණ තරහකාරයකු දෙස එල්ල කරන බැල්මක්. එය මෙතරම් වරදක් නම් පෙම්වතුන් පෙම් සුව විඳින්නට යා යුත්තේ කොහි ද? “පපුවට තුරුලු වී ඉන්නට සොයා යා යුතු ද සැඟවුණු කුටියක්” අඩුම තරමින් පපුවට තුරුළු වන්න. එකිනෙකා වැළඳගන්න. එයත් වරදක් ද? එයත් සැඟවිය යුතු ද? සමනලී අහන්නේ අපි වැළඳගන්නත් ඕන හැංගිලා ද කියලා. අපිට එහෙමවත් ආදරේ ප්‍රකාශ කරන්න බැරි ද කියලා. හාදුවකට, වැළඳ ගැනීමකට ඉඩක් නැති සමාජයක රමණයක් අහලකවත් නොතිබුණු ඇතැම් පෙම්වතුන් පවා, සිපගන්නටත් සැඟ වෙනවා. වැළඳගන්නත් සැඟ වෙනවා. නිදහසේ ඉන්නත් සැඟ වෙනවා. ලිංගික අධ්‍යාපනය කියන වචනය පවා මහා අපරාධයක් ලෙස සලකන සසිරිබර මෙසිරිලක, රමණයෙහි අග මුල නොදන්නා ඇතැම් පෙම්වතුන් නිදහස සොයා සැඟවුණු කුටි වෙත පියාඹනවා. “කවදා ද මේ ඇස් වලට හාදුවක් නොවන්නේ සාපරාධී වරදක්” අනේක විධ අපරාධ, මිනී මැරුම්, දූෂණ සිදුවෙන මේ රටේ ආරක්ෂක අංශවල කාර්යය නිදහසේ හිඳින්නට ඇති උද්‍යානයක සිටින පෙම්වතුන්ගේ හාදුවට විසිල් ගැසීම ද? දහසකුත් පහරදීම්, වෙඩි තැබීම්, ලේ ගැලීම්, ප්‍රචණ්ඩකාරී දසුන් දරුවන් ඉදිරියේ අමු අමුවේ පෙන්වන ප්‍රධාන මාධ්‍යවලින් චිත්‍රපටයක දෙතොල් හාදුව බොඳ කරන්නේ, කොටු යොදන්නේ හෝ කපා දමන්නේ කිම ද? පරුෂ වදනින් බැන ගන්නා ඇතැම් විට ඇනකොටාගන්නා අපේ දෙමව්පියන් දෙතොල් හාදුවක දර්ශනයක් ඉදිරියේ දරුවන්ගේ ඇස් වසන්නේ කුමක් සඟවන්න ද? තවමත් සාපරාධී වරද නම් හාදුව ද? එළිමහන් සිරගෙයක දුක් විඳින, දරුවන් ද ඒ සිර ගෙයිහි සිර කරන නුඹලා නොවේ ද? “ආදරෙන් සිපගන්න පළඳින්න ඕනම ද මුදුවක්” හාදුවකට අවසර ලැබෙන්නෙ මුදුවක් පළන්දා, කොළයක අත්සන් කළ විට පමණ ද? ප්‍රේමය පූදින්නේ එක නැකතකින් ද? මට නම් පෙම්වතුන් මිය යන්නේ විවාහයත් සමඟම යි. රුහුණුකෙත ධමම්ධේව තෙරණුවන් ලියපු “අත්සන” ගීතයේ මෙහෙම තියනවා. “හවස් තිබුණා බොහො පෙම්වතුන්ටත් අත්සන් තියා වෙන් වෙන මඟුල් දවසෙත්” විවාහ පත් වූ විට නීත්‍යානුකුල ව දෙදෙනෙකුට ස්වකීය පුද්ගලික අවකාශයක් හිමි වෙනවා. නැතත් ඒ පුද්ගලික අවකාශය සමාජය විසින් අනුමත කරනවා. ඒ පුද්ගලික අවකාශය තුල ඔවුන්ට අත්සනකින් සීමා කරන ලද නිදහසක් ලැබෙනවා. ඉතින් සමනලී අහනවා හාදුවක් දෙන්නත් මෙහෙම පුද්ගලික අවකාශයක් ලබාගන්න ම ඕන ද? ඒකට විවාහ වෙන්න ම ඕන ද? කියලා. තවමත් බොහෝ ලාංකේය විවාහවල දී ආදරයේ ගැලපීම් පසෙකලා කේන්දරයේ, ග්‍රහයන්ගේ, කුලයේ ගැළපීම් සොයන්නෝ එමට ය. එවිට මුදුවක් පළන් දා සිපගන්නේ කේන්දරය නොවේ ද? ග්‍රහයෝ නොවේ ද? ඉඳින් එවන් රටක ආදරයේ දේශපාලනය ඇත්තේ කෙතරම් සෝචනීය තැනක ද? “එහෙම නැත්නම් මේ බඹසර බිඳෙන්නට බැරි ද හිතෙන මොහොතක බිඳුවක්” සංස්කෘතිය හෝ වේවා, සමාජය හෝ වේවා විසින් බඳවන ලද රාමුව තුල ගතක් සිර කළ හැකි වුවත් සිතක් සිර කරන්නට බැහැ. එකී රාමුව තුල විවාහයට පෙර කිසිම විරුද්ධ ලිංගික ස්පර්ෂයක්, වැළඳ ගැනීමක්, හාදුවක් නොපවත්වන මනුස්සයෙකුට සමාජය ම කියන ආකාරයේ පාරිශුද්ධත්වයක් ලබන්න පුළුවන් ඇති. නැත්නම් අපිට පොඩි කාලෙ ඉඳල උගන්නන කුමර, කුමරි බඹසර රැක ගන්න පුළුවන් ඇති. සංස්කෘතික සම්මතයන්ට අනුකූලව කායිකව එහෙම සිටියත් සිතුවිලි එහෙම රාමුවකට හිර කරල දමනය කරන්න පුළුවන් ද? ආදරයත් රාගයත් මුණගැසෙන තැන ප්‍රේමයයි. ඉඳින් ප්‍රේමාතුර සිතුවිල්ලක් සිතට පහල වීම තුල ම අපි රාගයෙන් බැඳෙනවා. එක ම බිඳුවක හෝ රති සුවයක් අපි හොයනවා. ලෝකෙට පේන්න විතරක් ම හරි අමාරුවෙන් රකින භෞතිකවාදී බඹසරයක තේරුමටක් මට නම් ඇත්තේ ම නැහැ. ඉතින් සිතුවිල්ල ම කර්මයට මුල් වෙනවා නම්, හිතෙන එක මොහොතක හාදුවක් නොදී හිරකරගෙන හිටිය කියල මේ බඹසරය බිඳෙන්නට බැරි ද? අන්තිමට සමනලී අහන්නෙ එහෙම. 'හාදුවේ' රූප රචනාවේ අවසානය හරි ම යථාර්තවාදී. සමාජ ප්‍රතිරෝධය, පිළිකුලෙන් බලන බැලුම් දහසක් උපේක්ෂා සහගත සිතින් ඉවසාගෙන ඔවුන්ගේ ම පුද්ගලික අවකාශයක් සොයන මේ පෙම්වතුන් අවසානයේ සමුගන්නා මොහොතේ හෝ එක් හාදුවක් විඳිනවා. මේ අහේතුක එළිමහන් සිරගෙය කුමට ද? බොහෝ පෙම්වතුන්ට මෙන් ම ඔවුන්ටත් සිතෙන්නට ඇති. සංස්කෘතියෙහි ඇතැම් තැන් මානව හිතවාදීය. නමුත් විඳිය හැකි ජීවිතය වටා අර්ථ විරහිත වැට කඩුළු බැඳ සිර කරන සංස්කෘතියේ ඇතැම් පිළුණු වූ නිශ්ඵල තැන් සංස්කරණය විය යුතුය. මන් ද යත් මේ සියල්ල අවසානයේ අප සැම අපේක්ෂා කරන්නේ නිදහසයි. සත්තු වත්ත ඇත්තේ යදම් බැඳ නිදහස සීමා කළ සතුන්ට ප්‍රේමය දැක්වීමට ය. එක අතකට හාදුවේ රූප රචනාව සඳහා සත්තු වත්තක් ම තෝරා ගත්තේ ඒ නිසා විය යුතුය. 'හාදුවක්' අහන්න... හාදුවක් විඳින්න... හාදුවකට ඉඩ දෙන්න... අවසාන වශයෙන් ගීතයේ කෙළවර සමනලී ලියපු වදනකින් මම මගේ සටහන නිමා කරනවා. “සමාජයක් තුළ පෙම්වතුන්ට ලබා දෙන ඉඩ, පිළිගැනීම, ගෞරවය මත එම සමාජයේ ජීවත් වන මිනිසුන්ගේ ආදරණීය බව, නිදහස් බව, ප්‍රගතිශීලි බව තීරණය වේ...”